على اكبر رستمى
6
آسيب شناسى و روش شناسى تفسير معصومان ( ع ) ( فارسى )
فارسى « 1 » ، منتشر شده و مواردى از آن به شكل كتاب ، چاپ شده است . « 2 » با اين همه ، روشن است كه حجم كارهاى انجام گرفته دربارهء روايات تفسيرى معصومان عليهم السّلام ، در مقايسه با حجم پژوهشهاى مربوط به شناخت روشهاى تفسيرى مفسّران ، بسيار اندك است چه اينكه در آن سو ، شاهديم كه حتى گفتههاى تفسيرى تابعان به شكلى گسترده ، به بحث و روششناسى گزارده شده و تنها يك نمونهء آن در قالب دو جلد با عنوان « تفسير التابعين » تأليف محمد الخضيرى است كه بيش از هزار و دويست صفحه دارد ، ولى آنچه دربارهء گفتههاى تفسيرى معصومان عليهم السّلام صورت گرفته ، درخور مقام و منزلت آنان نمىباشد و پيداست كه ، گوهرهاى نايابى در سخنان درّخيز آنان پنهان است كه ، با جستجويى بيشتر ، حداقل به بخشى از آن مىتوان دست يافت . در اين راستا رسالهء حاضر ، بضاعتى ناچيز از نگارنده حقير آن است كه تلاش نموده است تا گامى كوچك و درخور توان خود ، دراينباره به ثمر رساند . آنچه در پيش روست : نخست فصلى كوتاه دربارهء پيوند معصومان عليهم السّلام با قرآن است ، روشن است كه ، دراينباره مىتوان روايات و گفتههاى فراوانى را بررسى و تحليل نمود ، ولى در اين نوشتار ، به فراخور مجال ، حديث شريف « ثقلين » يادآورى شده و گفتارهاى شمارى از عالمان برجستهء شيعه و اهل تسنن ، دربارهء سند و محتواى آن بازگو شده است . در فصلى ديگر ، به پرسشى دربارهء روايات تفسيرى و پاسخ آن پرداخته شده ، و آن اينكه در ميان روايات تفسيرى ، گرچه شمار روايات ظنّى و گمانآور ، به دليل فقدان سند يا
--> ( 1 ) . شمارههاى 5 و 6 ، از فصلنامه فارسى پژوهشهاى قرآنى كه در بهار و تابستان 1375 ، هر دو در يك جلد منتشر شده ، ويژه قرآن و اهل بيت عليهم السّلام است و در آن چند مقاله درباره تفاسير اهل بيت عليهم السّلام ديده مىشود . ( 2 ) . كتاب « اهل البيت عليهم السّلام و القرآن الكريم » ، نگارش آية اللّه معرفت - حفظه اللّه - يكى از اين موارد است بخشى از كتاب التفسير و المفسرون ايشان كه درباره چگونگى تفسير اهل بيت عليهم السّلام مىباشد با مختصر اضافاتى به شكل مستقل در اين كتاب چاپ شده است و داراى دويست و نوزده صفحه مىباشد . همچنين ، سلسله كتابهاى « القرآن الكريم و روايات المدرستين » ، تأليف علّامه محقق ، سيد مرتضى عسكرى ، از مواردى ديگرى است كه به بررسى اين روايات پرداخته است .